Cykl wydarzeń, który odbędzie się od czerwca do września, symbolicznie połączy Wilno z najwspanialszymi europejskimi świątyniami. Osią tegorocznego festiwalu są muzyczne mosty z zagranicznymi katedrami, odsłaniające bogate dziedzictwo muzyki sakralnej Starego Kontynentu.
Odrodzenie tradycji
Festiwale muzyki organowej stanowią integralną część życia kulturalnego europejskich stolic. W Wilnie idea ta została zrealizowana w 1969 roku, kiedy to słynna niemiecka firma „Alexander Schuke Orgelbau Potsdam” zbudowała w katedrze wileńskiej jeden z najbardziej imponujących współczesnych organów na Litwie.
Choć tradycja koncertów została później przerwana, z powodzeniem ożywiono ją dzięki corocznemu projektowi „Vox organi Cathedralis”. Dziś festiwal kontynuuje misję zapoczątkowaną przez śp. maestro prof. Leopoldasa Digrisa (1934–2025), rozsławiającego katedrę wileńską jako ważny ośrodek europejskiej muzyki organowej.
Zdaniem przewodniczącego Narodowego Stowarzyszenia Organistów i kierownika projektu dr. Balysa Vaitkusa, jubileuszowa edycja festiwalu pozwala spojrzeć na miejsce litewskiej kultury organowej w szerszym kontekście: „Z okazji dziesiątego sezonu staraliśmy się ukazać moc organów katedry wileńskiej poprzez najgłębsze tradycje sanktuariów Zachodu. Tegoroczny program jest żywym świadectwem tego, że nasza szkoła organowa i dziedzictwo historyczne przemawiają tym samym wspaniałym językiem kultury europejskiej”.
16 bezpłatnych koncertów
Od czerwca do września w katedrze wileńskiej odbędzie się 16 bezpłatnych koncertów. Każdy z nich będzie reprezentował inną europejską świątynię – od Westminsteru w Londynie i Notre Dame w Paryżu, po katedrę w Rydze, katedrę św. Marka w Wenecji czy katedrę w Sewilli.
Program festiwalu obejmie szerokie spektrum stylistyczne od wczesnego renesansu do początku XXI wieku: zabrzmią utwory legendarnych organistów katedralnych (N. de Grigny, F. Correa de Araujo, C. Merul, G. Muffat, L. Vierne, M. E. Bossi), a także opusy J. Reubkego, M. Regera, M. Zariņša i A. Kalējsa, napisane specjalnie dla konkretnych katedr lub wykonywane w nich po raz pierwszy. W tym roku szczególna uwaga poświęcona zostanie katedrze wileńskiej – zostaną jej dedykowane dwa koncerty festiwalowe.
Koncert inauguracyjny – z okazji Dnia Żałoby i Nadziei
Podczas koncertu inauguracyjnego, 14 czerwca o godz. 16:00, odbędą się solowe występy organistek katedry wileńskij: Vidy Prekerytė, Gražiny Kopūstienė i Dovilė Savickaitė.
Zabrzmią utwory zachodnioeuropejskich klasyków i autorów z krajów bałtyckich – Juozasa Naujalisa, Mikalojusa Konstantinasa Čiurlionisa, Edgarasa Arrasa i Onutė Narbutaitė. Będzie to hołd pamięci dla Leopoldasa Digrysa i wieloletniego organisty w katedrze wileńskiej Bernardasa Vasiliauskasa (1938–2022), którzy stworzyli ten repertuar.
Tradycyjne czwartkowe recitale w południe
W każdy czwartek o godzinie 12.00 w katedrze wileńskiej odbędą się tradycyjne recitale, uwielbiane przez Wilnian i turystów. Tym razem odżyją w nich muzyczne tradycje katedr Austrii, Czech, Wielkiej Brytanii, Włoch, Hiszpanii, Łotwy, Francji i Niemiec, które od wieków kształtują oblicze kultury europejskiej.
Na organach zagrają członkowie Narodowego Stowarzyszenia Organistów – od najmłodszych po uznanych specjalistów w dziedzinie muzyki organowej: inicjatorka tego festiwalu, była organistka katedry wileńskiej Agnė Caldara (Niemcy), Diana Encienė, Laura Gedgaudaitė-Domarkienė, Indrė Gerikaitė, Evelina Grinevič-Trenkamp, Mona Hartmann (Niemcy), Dailius Kavalevskis, Jurgita Kazakevičiūtė, Anna Krasuckytė, Vilimas Norkūnas, Eglė Rudokaitė, Dovilė Savickaitė i Balys Vaitkus.
We wrześniu – solowe występy organistów katedralnych
Festiwal zaprosi na recitale organistów dwóch katedr. 13 września Eglė Rudokaitė, organistka katedry wileńskiej, zaprezentuje swój najnowszy program solowy. W programie znajdą się utwory F. Tundera, M. Weckmanna i D. Buxtehudego, mistrzów okresu rozkwitu północnoniemieckiej szkoły organowej w XVII wieku, a także monumentalne Preludium i fuga e-moll J. S. Bacha, często nazywane „symfonią organową” ze względu na swoją objętość i formę.
20 września festiwal uświetni solowy koncert Matthiasa Maierhofera, organisty katedry Najświętszej Marii Panny we Fryburgu, profesora Uniwersytetu Muzycznego we Fryburgu. Artysta powróci do Wilna po ponad dwudziestu latach – w 2003 roku został tu laureatem Międzynarodowego Konkursu im. M. K. Čiurlionisa. Gość z Niemiec wykona utwory D. Buxtehudego, J. S. Bacha, W. A. Mozarta, C. Francka, G. Boveta oraz Th. Escaicha, obecnego organisty katedry Notre Dame w Paryżu.
Oba recitale rozpoczną się o godzinie 16.00.
Koncerty festiwalu „Vox organi Cathedralis 2026” odbędą się od 14 czerwca do 20 września. Projekt jest finansowany przez Litewską Radę Kultury i Samorząd m. Wilna.
Miejsce: Bazylika Katedralna św. Stanisława i św. Władysława w Wilnie (Plac Katedralny 2, Wilno).
Pełny program festiwalu i aktualności znajdziecie na stronie internetowej www.vargoninkai.lt.
