180. rocznica urodzin Marii Konopnickiej

2022-05-23, 14:13
Oceń ten artykuł
(1 głos)
180. rocznica urodzin Marii Konopnickiej Fot. sejm.gov.pl

180 lat temu, 23 maja 1842 r., w Suwałkach urodziła się Maria Stanisława Wasiłowska. Od siódmego roku życia przyszła pisarka wraz z rodziną mieszkała w Kaliszu. Gdy Maria miała 12 lat, zmarła jej matka. Od tej chwili opieką nad dziećmi, a także ich kształceniem zajmował się ojciec – Józef. 

W 1855 r. Maria przeniosła się do Warszawy, gdzie pobierała nauki na pensji sióstr sakramentek – tu poznała się i zaprzyjaźniła z Elizą Pawłowską (Orzeszkową). W wieku 20 lat wyszła mąż za Jana Jarosława Konopnickiego, z którym zamieszkała w majątku w Bronowie, a następnie w Gusinie. Para doczekała się ośmiorga dzieci. Mieszkając w wiejskim majątku Konopnicka prowadziła dom, ale też oddawała się czytelniczej pasji, zapoznając się nie tylko z najważniejszymi dziełami literatury światowej, ale też z traktatami najwybitniejszych myślicieli.

Kilka lat później, po rozstaniu z mężem, który nie podzielał literackich pasji żony, Konopnicka razem z dziećmi zamieszkała w Warszawie. Aby zapewnić sobie i im utrzymanie, pracowała jako korepetytorka, a także tłumaczka: znała biegle języki niemiecki, francuski i rosyjski, opanowała też czeski, angielski i włoski. Po odchowaniu dzieci Konopnicka odbywała liczne podróże po Europie: wyjeżdżała m.in. do Austrii, Włoch, Niemiec, Francji, Czech i Szwajcarii. W tym czasie poznała Marię Dulębiankę, z którą mieszkała i podróżowała. Oprócz twórczości literackiej, zaangażowana była w działalność patriotyczną i społeczną oraz walkę o prawa kobiet.

W 1903 r., po obchodzonym hucznie rok wcześniej jubileuszu 25-lecia pracy twórczej, Konopnicka otrzymała w darze od narodu dworek w Żarnowcu k. Krosna. Zmarła 8 października 1910 r. w sanatorium we Lwowie. Jej pogrzeb na Cmentarzu Łyczakowskim stał się wielką manifestacją patriotyczną.

Za debiut literacki Konopnickiej uznawany jest wiersz „Zimowy poranek” opublikowany pod pseudonimem „Marko” w 1870 r. w dzienniku „Kaliszanin”. W 1876 r. w „Tygodniku Ilustrowanym” ukazał się cykl wierszy „W górach” – dostrzeżony i pozytywnie zrecenzowany przez Henryka Sienkiewicza. Pierwszy tomik wierszy autorstwa Konopnickiej („Poezje”) wydany został w 1881 r. Twórczość pisarki charakteryzowała się ogromną różnorodnością. W jej dorobku można znaleźć wiersze, nowele, wspomnienia, felietony, a także recenzje literackie. Szczególne miejsce wśród dokonań literackich Konopnickiej zajmuje twórczość dla dzieci – jej bajki, baśnie i wiersze: „O krasnoludkach i o sierotce Marysi”, „Stefek Burczymucha czy „Zima zła” zna każde polskie dziecko. Do najmłodszych zwracała się bez charakterystycznego dla jej epoki nieznośnego dydaktyzmu. Jak sama pisała, nie było jej zamiarem nauczanie czy też bawienie dzieci – chciała po prostu „śpiewać z nimi”.

Twórczość literacka Marii Konopnickiej była nierozerwalnie związana z jej działalnością patriotyczną i społeczną. Protestowała przeciwko niesprawiedliwości i uciskowi – w swoich utworach oddała głos ludziom biednym, czego najsłynniejszym przykładem jest nowela „Nasza szkapa”. O szeroko pojęte prawa kobiet upominała się redagując pismo „Świt” i współpracując z tygodnikiem „Bluszcz”. Walczyła z antypolskimi działaniami zaborców i angażowała się w pomoc więzionym z przyczyn politycznych. Współorganizowała protest przeciwko represjom niemieckim wobec dzieci polskich uczestniczących w strajku szkolnym we Wrześni. Jej najgłośniejszym protestem przeciw germanizacji był opublikowany w 1908 r. wiersz „Rota”. Wraz z muzyką autorstwa Feliksa Nowowiejskiego stał się jedną z najważniejszych polskich pieśni – w latach 20. XX w. władze II RP rozważały ustanowienie jej hymnem narodowym.

Doceniając literacki dorobek pisarki oraz jej wkład w działalność patriotyczną, Sejm ustanowił rok 2022 – Rokiem Marii Konopnickiej.

Dodaj komentarz

radiowilnowhite

EWANGELIA NA CO DZIEŃ

  • 26 czerwca 2022

    13 niedziela zwykła

    Łk 9, 51-62

    Słowa Ewangelii według świętego Łukasza

    Gdy dopełniał się czas wzięcia Jezusa z tego świata, postanowił udać się do Jerozolimy i wysłał przed sobą posłańców. Ci wybrali się w drogę i przyszli do pewnego miasteczka samarytańskiego, by Mu przygotować pobyt. Nie przyjęto Go jednak, ponieważ zmierzał do Jerozolimy. Widząc to, uczniowie Jakub i Jan rzekli: ”Panie, czy chcesz, a powiemy, żeby ogień spadł z nieba i zniszczył ich?”. Lecz On odwróciwszy się zabronił im. I udali się do innego miasteczka. A gdy szli drogą, ktoś powiedział do Niego: ”Pójdę za Tobą, dokądkolwiek się udasz”. Jezus mu odpowiedział: ”Lisy mają nory i ptaki powietrzne gniazda, lecz Syn Człowieczy nie ma miejsca, gdzie by głowę mógł wesprzeć”. Do innego rzekł: ”Pójdź za Mną”. Ten zaś odpowiedział: ”Panie, pozwól mi najpierw pójść i pogrzebać mojego ojca”. Odparł mu: ”Zostaw umarłym grzebanie ich umarłych, a ty idź i głoś królestwo Boże”. Jeszcze inny rzekł: ”Panie, chcę pójść za Tobą, ale pozwól mi najpierw pożegnać się z moimi w domu”. Jezus mu odpowiedział: ”Ktokolwiek przykłada rękę do pługa, a wstecz się ogląda, nie nadaje się do królestwa Bożego”.

    Czytaj dalej...
 

 

Miejsce na Twoją reklamę
300x250px
Lietuva 24Litwa 24Литва 24Lithuania 24