„Kwartet na koniec czasu” Oliviera Messiaena i okoliczności jego powstania

2019-11-13, 19:31
Oceń ten artykuł
(0 głosów)
„Kwartet na koniec czasu” Oliviera Messiaena i okoliczności jego powstania Fot. mat. prom.

17 listopada w Muzeum Sztuki Użytkowej i Wzornictwa w Wilnie (ul. Arsenalo 3A) zostanie wykonany „Kwartet na koniec czasu” Oliviera Messiaena, niezwykłe dzieło związane z polskimi jeńcami wojennymi. Z tej okazji Instytut Polski w Wilnie oraz Krakowski Oddział Związku Kompozytorów Polskich zapraszają na projekcję filmu o okolicznościach powstania i pierwszego wykonania tego utworu w hitlerowskim obozie jenieckim.

Francuski film dokumentalny „Le charme des impossibilités” („Urok niemożliwości”) Nicolasa B. Vidala przedstawia okoliczności powstania „Kwartetu na koniec czasów” Oliviera Messiaena na przełomie 1940/41 roku w hitlerowskim obozie jenieckim Stalag VIII A w Görlitz (dzisiaj w Polsce w Zgorzelcu na Dolnym Śląsku). Film przedstawia świadectwa osób zaangażowanych w wydarzenia: kompozytora Oliviera Messiaena, polskiego podchorążego Zdzisława Nardellego, po wojnie dyrektora Rozgłośni Krakowskiej Polskiego Radia i zasłużonego twórcy Teatru Polskiego Radia, trzech muzyków-wykonawców oraz innych jeńców francuskich. Film przedstawia powstawanie utworu na tle życia codziennego w obozie. W filmie, w koncertowym odtworzeniu wykonania dzieła Messiaena w słynnym klasztorze cystersów w Clairveaux w Szampanii, biorą udział wybitni soliści francuscy: skrzypek Régis Pasquier, klarnecista Paul Meyer, wiolonczelista Roland Pidoux i pianista François-René Duchâble. Wprowadzenia do filmu dokona prof. Jerzy Stankiewicz, muzykolog i wiceprezes Oddziału Krakowskiego Związku Kompozytorów Polskich, badacz twórczości Oliviera Messiaena, przybyły do Wilna dzięki uprzejmości Urzędu Miasta Krakowa.

Olivier Messiaen (1908-1992), kompozytor francuski, twórca nowatorskich form w muzyce symfonicznej, organowej i fortepianowej. Eksperymentował m.in. z serializmem i swobodnym rytmem. Na początku II wojny światowej Messiaen został powołany do Armii Francuskiej. Ze względu na słaby wzrok znalazł się w medycznych oddziałach pomocniczych. Pod Verdun dostał się do niewoli niemieckiej i trafił do obozu jenieckiego w Görlitz. W maju 1940 był uwięziony w Stalagu VIII A. Spotkał tam skrzypka, wiolonczelistę i klarnecistę – swoich współwięźniów. Napisał dla nich trio, które włączył wkrótce do kwartetu – był to „Quatuor pour la fin du Temps” („Kwartet na koniec czasu”). Pierwsze wykonanie kwartetu miało miejsce w styczniu 1941 roku. Publiczność stanowili więźniowie i straż obozowa. Sam kompozytor wykonywał partię fortepianu na pianinie znajdującym się w bardzo złym stanie technicznym. Utwór ten jest uznawany za jedno z arcydzieł muzyki XX wieku. Tytuł utworu odnosi się do Apokalipsy. Rytm i harmonia są potraktowane w nim w sposób messiaenowski – a więc odbiegający od wcześniejszych i późniejszych ujęć.

17 listopada o godz. 16.00 w Muzeum Sztuki Użytkowej i Wzornictwa w Wilnie odbędzie się wykonanie „Kwartetu na koniec czasu” Oliviera Messiaena. Utwór wykona trio fortepianowe Kaskados wraz z klarnecistą Antanasem Taločką. Organizatorem wydarzenia jest Litewska Filharmonia Narodowa.

Spotkanie z prof. Jerzym Stankiewiczem i pokaz filmu odbędzie się 18 listopada, w godz. 16.00-18.00 w siedzibie Instytutu Polskiego, wejście od skweru Sirvyda. Wstęp wolny. Film z polskimi napisami. Słowo wstępne w języku polskim. Organizatorzy: Instytut Polski w Wilnie i Krakowski Oddział Związku Kompozytorów Polskich. Wsparcie Urząd Miasta Krakowa.

MESSAIEN WILNO

Dodaj komentarz

radiowilnowhite

EWANGELIA NA CO DZIEŃ

  • Poniedziałek,
    3 sierpnia 2020


    Mt 14, 22-36

    Słowa Ewangelii według świętego Mateusza

    Jezus polecił swoim uczniom, aby wsiedli do łodzi i przeprawili się przed Nim na drugi brzeg. On tymczasem miał odprawić tłum. Kiedy ludzie się rozeszli, wyszedł na górę, aby się modlić w samotności. Zapadł wieczór, a On sam tam przebywał. Tymczasem łódź oddaliła się już wiele stadiów od brzegu. Fale nią miotały, gdyż wiatr wiał z przeciwnej strony. O czwartej straży nocnej przyszedł więc do nich po jeziorze, a gdy uczniowie zobaczyli Go idącego po jeziorze, przestraszyli się i mówili: „To jakaś zjawa!”. I ze strachu zaczęli krzyczeć. Wtedy Jezus natychmiast przemówił: „Uspokójcie się! Ja jestem. Nie bójcie się!”. Piotr więc rzekł: „Panie! Jeśli to Ty jesteś, każ mi przyjść do Ciebie po wodzie”. A On odpowiedział: „Chodź!”. Piotr wyszedł z łodzi i po jeziorze przyszedł do Jezusa.

    Czytaj dalej...
 

 

Miejsce na Twoją reklamę
300x250px
Lietuva 24Litwa 24Литва 24Lithuania 24